Antica chiesa di San Barnaba. - Bondo, 21 dicembre 2013. Inaugurazione "Progetto natalizio 2013-14". Intervento di Mario Antolini Musón.
Il paesaggio è per l'uomo ed è parte dell'uomo;
bisogna sapersi rapportare con la Natura
qualsiasi forma essa abbia e dovunque si esprimi;
occorre immedesimarsi in esso e farlo proprio
vivendolo in modo che diventi essenza di sè...
Vardàrse 'ntórna
'Ntàl creàr l'univèrso sì bèl e sì grant
él Signór a ogni òm e dòna
él gà dat én tochèl de Tèra
endó mèterse sùbit a piànger
e pò da portarse dré per tuta la vita:
én tochèl de "Paradiso terèstre"
che ognùn él sé gàta sóta i pé
fin dal prim dì che 'l nas
e che no 'l se 'l desmentegherà pù
ànca se ghé tocherà giràr dapertùt:
ma sóta ai pé él gavrà sempre
én tochél de Tèra per stàr sicùr én pè!
I cò cernù i lé ciàma "paesaggio"
ma nó l'è altro che quèl mìgol de cel
che góm dinànč ai òč tuč i dì
'nsèma ai mónč, ala val o al mar...
e che ocór seitàr a vardàrlo
perché senza de èl sóm porèč
come pés senz'aria fò da l'aqua.
Bisògna savér vardàrse 'ntórna
per scovàr tut él bèl che ghè:
él cel, én gač, na sélva, én rìo,
én mìgol de mus-cio, na pàia,
én fiór, én fil de èrba, na fóia,
én sas, na scòrza, én maròc,
én pónt, na cà', én cuèrt, na scàndola
na staiàda, én ciòc, na stèla...
E pò, amó, sa le piante i póm e le nós,
e sa le finestre le tènde e i vas de fiór,
e 'ntà i òrč la salàta e i pomdòr,
e sa 'l stradó' i bestiói che scampa,
e dapertùt ghè sempre vergót da vardàr
che 'mpienìs i òč e che strénč él cór
per tut quèl che sé è bóni de sentìr
se 'l cò l'è bó' de pensàrghe sù...
su quèl che i òč i è bó' de vedér
e le rèce lé è bone dé sentìr.
Alora... quèl che góm éntórna
él devénta nòs, dént de noàltre
e 'l né fa crèscer come òmi e dòne
che i devénta come 'n gromisèl de fil
pronto a disfàrse per far én bèl maió'
da mèterse adòss contra 'l frèt
e che 'l té tègn calt per tuta la vita.
Le màchine d'ancó le cór màsa de prèsa
e no le né làsa vardàrne 'n giro asè
per acòrgerne de quèl che góm 'ntórna
e che l'è quèl tochèl de mondo
che 'l ne fa èser quèl che sóm.
Bisògna èser bóni dé sentìrse adòs
quèl che tuč i gà per fòrza sóta i pé
e convìncerse che sé 'l Creatór
él n'à obligà a vìver con vergót 'ntórna
l'è perchè l'à volèst che 'l godésen
e che 'l tegnésen da cónt come 'n tesòro
che l'avrìa fàt pù bèl, pù siór e pù sicùr
tut él nòs sentér sa tute le vie del mondo.